İstatistikte Merkezi Eğilim Ölçüleri

Merkezi eğilim ölçüleri, veri setini tek bir değerle özetlemek için kullanılır. En önemli üçü: ortalama, medyan ve moddur.

Aritmetik Ortalama

Tüm değerlerin toplamının veri sayısına bölünmesiyle bulunur.
ā = (Σx) / n

Örnek: 4, 7, 3, 8, 8 verilerinin ortalaması?
(4+7+3+8+8)/5 = 30/5 = 6

Medyan (Ortanca)

Veriler küçükten büyüğe sıralandığında ortada kalan değerdir.

Örnek: 3, 4, 7, 8, 8 → Medyan = 7
Tek sayıda eleman varsa orta eleman; çift sayıda ise orta iki elemanın ortalaması.

Mod (Tepe Değer)

Veri setinde en sık tekrarlanan değerdir.

Örnek: 3, 4, 7, 8, 8 → Mod = 8 (en fazla 2 kez tekrarlanıyor)

Hangi Ölçü Ne Zaman?

• Ortalama: Uc değer yoksa ideal
• Medyan: Uc değerler varsa (gelir dağılımı gibi) daha doğru
• Mod: En popüler değeri bulmak için (en çok satılan ürn beden gibi)

İstatistik LGS’de her yıl 2-3 soru şeklinde çıkar. Grafik yorumlama (sütun grafiği, daire grafiği) soruları da bu konuyla birlikte gelir!